تبلیغات
مهاجر - افغانستان وایران درقرن بیستم (1)
مهاجر
صفحه نخست       پست الکترونیک          تماس با ما              ATOM            طراح قالب
گروه طراحی قالب من گروه طراحی قالب من گروه طراحی قالب من گروه طراحی قالب من گروه طراحی قالب من

افغانستان و ایران

 

اشاره ای به گذشته ها

 

ایران در غرب افغانستان واقع بوده ودارای 900 كیلومتر یا چیزی كمتر مرز مشترك میباشند.

پیوند ها و علایق زیادی مثل دین مشترك ، مذهب مشترك و لسان مشترك بین مردم افغانستان و ایران وجوددارد ، این پیوند ها بحدی عمیق است كه حتی در معادلات سیاسی هرگونه تحولی در یكی از كشور ها بردیگری بی تاثیر نیست.

باوجود اینهمه پیوند و تاثیرات برمناسبات همدیگرآنطوریكه در چهارسال مهاجرتم من مطالعه كردم ، كینه و حسادتی بین مردم این دوكشور وجود دارد، البته بیشتر از جانب ایرانیان.

 افغانهای مهاجر اكثرأ از جانب بعضی از ایرانیان توهین و تحقیر می شوند . و دراین برخورد بعضأ بزرگان این كشور نیز سهیم هستند.

افغانها بعد از بیست سال اقامت در ایران حق ندارند، خانه شخصی ، موتر و سایر وسایل رهایشی داشته باشند. افغانی ها مغازه و دكان حتی سبزی فروشی نمیتوانند داشته باشند ، كار های صنعتی از خیاطی الی....  نمی توانند انجام دهند ، فقط عمله كاری، خشت زنی ، پاك كاری سركها و چند تا شغل پست دیگركه متاسفانه اینهم از طرف مجلس آن كشور كه بانام شورای اسلامی یادمیشود به عنوان یك قانون به تصویب رسیده است.

باآنهم افغانها در ایران توانسته اند، اكثرأ زندگی نسبتأ خوبی بخود درست نمایند ، كه آنرا میتوان حاصل زحمت و صداقت در كار خود شان حساب كرد،  زیرا باوجود فشار های دولت برصاحبان كارخانه ها آنها كارگرافغانی استخدام می كنند و تنها دلیل شان هم این است كه افغانی ها كارزیاد می كنند و در كار خود هم صادق هستند.

با یك ارزیابی نسبتأ دقیق درمی یابیم كه ریشه این بدبینی ها برمی گردد به زمانها ی قدیم، زیرا در طول تاریخ باوجود مناسبات وعلایقی كه عرض شد،‌روابط سیاسی خوب بین ایندو كشور وجود نداشته ولی روابط مردم عادی بوده و تاسال 1895 میلادی رفت و آمد مردم كاملا عادی و بدون هیچگونه قیوداتی بود و از تاریخ مذكور ببعد مقید به تذكره عبوری یا پاسپورت گردید.

ضرورت ها ایجاب می كرد كه روی این موضوع دقیق و پلان شده كار می شد ، اگر در گذشته ها ایران گرفتار حكام ظالم بوده اما در حال حاضر بقول خود شان یك فكر و یك مكتب آنهم اسلام ناب محمدی تحت نظر ولی فقیه حكومت میكند كه متاسفانه با صراحت باید بگوئیم كه در این زمینه كاری صورت نگرفته در حالیكه بهترین زمان برای رفع كینه ها و كدورت ها و دشمنی ها ی گذشته بود.  ذیلا به چند موردی كه باعث ایجاد یك سلسله كشمكش ها گردیده اشاره می كنیم:

درزمان یفتلی ها 425—566 میلادی

در این د وره كه حكومت افغانستان بدست یفتلی ها بود ، در ایران سلسله مقتدر ساسانی حكومت میكرد.  مورخ شهیر افغان میرغلام محمد غبار در قسمت برخورد این دو حكومت چنین می نگارد : (پادشاه نخستین یفتلی « افتایلتو» و «مهرپور» به همین نامها در تاریخ افغانستان شناخته شده اند. بادولت ساسانی كه ایالات شمال مغربی و غربی افغانستان را تحت تسلط داشتند ، داخل جنگ شدند.  در جنگ اول نزدیك مرو یفتلی ها از بهرام گور ساسانی شكست خوردند ولی در نیمه قرن پنجم یزدگرد دو م ساسانیرادر حوزه مرغاب شكستند.

متقدرترین پادشاه یفتلی « اخشنور» است كه در حدود 460 میلادی جلوس كرد.  اخشنور مجددأ با دولت ساسانی در آویخت و در جنگ سختی سپاه ایران را تباه و شهنشاه ساسانی « فیروز» كه در سال 451 م جلوس كرده بود ، اسیر گرفت ، بعد از آنكه فیروز درپای میناره سرحد مملكتین عدم تعرض و تادیه باج سالانه را تعهد نمود، و پسرش قباد را گروگان گذاشت رها شد. فیروز ساسانی كه دو سال بعد از جنگ پول باج را به دولت یفتلی پرداخته و پسرش را رها كرده بود در سال 480 میلادی به افغانستان هجوم نمود، تصادم با یفتلی ها در اراضی صحرائی رخ داد، در نتیجه اردوی ایران شكسته و فیروز در میدان جنگ كشته گردید.

درایران «بلاش» برادر فیروز با حمایت روحانیون زرتشتی پادشاه شد، اخشنور قباد را كه خواهرش زن اخشنور و خودش اینك پناهنده در دربار او بود، حمایت كرد و باسپاه امدادی برتخت ایران نشاند و مقرر بود كه پول باج سالانه را ایران به سكه بپردازد كه با الفبای كوشانو یفتلی مضروب باشد.

تهیه این باج اسباب زحمت ایران بود و برای جمع آوری آن مجبور می شد كه این پول را ازراه جنگ با امپراتوری روم شرقی بدست آردو این خود به سهولت میسر نمی گردید.(1)

بعد ها همین دولت ساسانی با ایستامی خان بیغو برادر تومن پادشاه مقتدر تركان كه بعداز فوت او به ایالات غربی قلمرو او حكومت می كرد، متحد گردیده اكثر حكومات محلی یفتلی ها را شكستند . در سال 566 میلادی سواحل راست جیحون را ترك و اراضی چپ جیحون (باختریان) را با ایالات شمال غربی افغانستان پادشاه ساسانی (خسروانوشیروان) اشغال نمود، بعد ها این اتحاد برسرمسئله ترانزیت راه ابرایشم با ایران بهم خورد و تركان ایالات شمالی افغانستان را ازبدخشان تا میمنه عقب زده و خود جای ساسانی را گرفتند.(2)

همچنان برسر مسئله سیستان و هشتادان سالها تصادماتی رخ داده و حتی بعد از آنكه مشهد مقدس از افغانستان جدا شد حكومت ایران بار ها به هرات لشكر كشی و حمله نموده كه در این میان نیز هزاران خاطره تلخ و جود دارد كه ذكر آن ما را از بحث اصلی دور می سازد.

سلسله صفوی های ایران سالها در قندهار با ظلم و استبداد و رفتار خشن حكومت كردند، مخصوصا آخرین حاكم ایرانی كه گرگین نام داشت و ارمنی الاصل بود، ظلم و جنایت زیادی رامرتكب شد،  تااینكه مردم به ستوه آمده به سركردگی میرویس خان هوتكی قیام و گرگین را با بیست هزار سربازش به قتل رسانیده ، خود حكومت مستقل تشكیل دادند. (3)

زمانیكه شاه محمود پسر میرویس خان ایران را تسخیر نمود و بعد از او پسر عمویش شاه اشرف برتخت ایران نشست و بعداز آنكه نادر افشار ظهور كرد شاه اشرف فقط با دو سه صد نفر توانستند خود را بطرف افغانستان بكشند. متباقی همه بدست سربازان نادر افشار به قتل رسیدند. با وجودیكه شاه محمود بعد از تسخیر اصفهان شاه حسین صفوی پادشاه ایران را نهایت احترام و او را پدر خطاب نموده برایش خانه مناسب آماده و از بیت المال برایش معاش كافی تعیین نمود و همچنان بخاطر تحكیم بیشتر روابط دوستی  با دخترش نیز ازدواج كرد، اما بعد از آنكه نادر افشار قدرت یافت با افغانها با روحیه انتقامجوئی برخورد نمود.

نادر افشار كه شخص جانی و خونریز بود ، هرات را بعد از هشت ماه محاصره به تصرف خود درآورد و حكومت قندهار هم كه از اثر اختلافات داخلی ضعیف شده بود ، او توانست آنرا تسخیر نماید.

در جریان این تصادمات هزاران افغانی اعم از نظامی و غیر نظامی بدست سربازان نادر افشار به قتل رسیدند.

روی این  حساب باوجودیكه ایندو ملت حتی از پیوند های خانوادگی ابا نمی ورزند ( دختر میدهند و می گیرند) با آنهم عقده های مشاهده می شود.

مسئله سیستان و سائر مسایل سرحدی و تعیین مرز با حكمیت انگلیسها صورت گرفت زیرا ایران در معاهده 1857 پاریس حكمیت انگلیسها را در زمینه خواسته و قبول نموده بود،  و تااواخر قرن نزده روابط تقریبأ به حالت نورمال درآمده و در زمان امیر عبدالرحمن از افغانستان وكیل تجار و شخص دیگری هم بنام واقعه نگار در مشهد بودند. آنچه لاینحل باقی ماند فقط مسئله آب هلمند بود و قراردادی كه بعد ها صورت گرفت ( زمان جمهوریت داود خان) هنوز هم مورد قبول یكعده نیست ، به این معنی كه قضیه تاهنوز كه هنوز است حل ناشده باقیست .

قضیه سیستان نیز خود تاریخ مفصل دارد ولی از انجائیكه بحث ما در ارتباط قضایا و روابط سیاسی در قرن بیستم است از آن صرف نظر نموده و به علاقه مندان تاریخ سفارش می كنیم كه به جلد اول تاریخ افغانستان در پنج قرن اخیر نوشته مرحوم میر محمد صدیق فرهنگ صفحات 337 -341 مراجعه نمایند.

منابع:

1-            افغانستان در مسیر تاریخ- غبار ص 54

2-            همان                  ص 57

3-            جریان مفصل این قیام در اكثر كتب تاریخ افغانستان موجود است و ما ازذكر آن دراین جا صرف نظر كردیم. چون موضوع بحث ما مشخص است ،  ذكر كلیه جریانات تاریخی گذشته مارا ازاصل مطلب دور می سازد.





نوع مطلب :
برچسب ها :
لینک های مرتبط :
          
پنجشنبه 24 فروردین 1391
دوشنبه 8 آبان 1396 01:40 ب.ظ
این موضوعی است که به قلب من نزدیک است... متشکرم هرچند که اطلاعات تماس شما کجا هستند؟
دوشنبه 8 آبان 1396 12:34 ب.ظ
من واقعا با مهارت نوشتن شما و همچنین طرح بندی وبلاگ خود تحت تاثیر قرار گرفته ام.
آیا این موضوع پرداخت شده است یا خودتان آن را سفارشی کردید؟
به هر حال نگه داشتن با کیفیت عالی نوشتن، آن را
برای دیدن یک وبلاگ بزرگ مانند این امروز نادر است.
دوشنبه 8 آبان 1396 08:10 ق.ظ
وبلاگ شیرین! من آن را پیدا کردم در حالی که گشت و گذار در اطراف یاهو اخبار.
آیا شما هر گونه پیشنهاد در مورد نحوه ثبت نام در یاهو دارید
اخبار؟ من برای مدتی تلاش کرده ام اما هرگز به نظر نمی رسد که آنجا بمانم!
به سلامتی
دوشنبه 8 آبان 1396 07:35 ق.ظ
این مقاله واقعا یک دلپذیر است که کمک می کند تا مردم خالص جدید،
کسانی که مایل به وبلاگ نویسی هستند.
پنجشنبه 20 مهر 1396 12:29 ق.ظ
من چیزهای بسیار خوبی در اینجا یاد گرفته ام. قطعا ارزش نشانه گذاری برای دوباره دیدن را دارد.
من تعجب می کنم که چقدر تلاش زیادی برای ایجاد چنین نوعی انجام داده اید
سایت آموزنده فوق العاده
شنبه 25 شهریور 1396 07:07 ق.ظ
Hello there, You've done a great job. I'll certainly digg it and personally
recommend to my friends. I'm confident they'll be benefited from this website.
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر





آمار وبلاگ
  • کل بازدید :
  • بازدید امروز :
  • بازدید دیروز :
  • بازدید این ماه :
  • بازدید ماه قبل :
  • تعداد نویسندگان :
  • تعداد کل پست ها :
  • آخرین بازدید :
  • آخرین بروز رسانی :
امکانات جانبی